We hebben zoveel manieren om met elkaar te communiceren. Een WhatsApp-bericht, e-mail, Teams-chat, Instagram DM of Snapchat is binnen enkele seconden verstuurd. We zijn altijd bereikbaar en verwachten ook altijd meteen reactie.
Toch zien we een opvallende ontwikkeling. Juist het voeren van een telefoongesprek wordt voor veel mensen steeds minder vanzelfsprekend. Waar bellen vroeger de snelste en meest logische manier was om contact te leggen, kiezen we nu steeds vaker voor een bericht. Dat voelt veiliger, geeft meer controle en je hebt meer tijd om na te denken over wat je wilt zeggen. Echter heeft deze ontwikkeling ook een keerzijde.
Want hoe meer we digitaal communiceren, hoe groter de kans op misverstanden, aannames en onbegrip.
We communiceren heel veel met elkaar, maar er is ook veel miscommunicatie.
Een geschreven bericht mist iets wat een telefoongesprek juist zo krachtig maakt: je stem.
Je hoort geen intonatie. Je merkt niet of iemand enthousiast, onzeker of geïrriteerd is. Daardoor vullen we de boodschap vaak zelf in.
Een kort bericht als:
“Bel me even.”
Kan door de één worden gelezen als een vriendelijk verzoek, terwijl een ander direct denkt dat er iets mis is.
Dat is precies waarom een telefoongesprek zoveel misverstanden kan voorkomen. Je hoort de intentie achter de woorden. Je kunt direct doorvragen wanneer iets niet duidelijk is en samen sneller tot een oplossing komen.
Bij xl10 geloven we daarom dat effectief communiceren niet alleen gaat over wat je zegt, maar vooral over hoe je contact maakt met de ander (bekijk hier onze open training Effectief Communiceren).
Waar komt belangst vandaan?
Steeds meer mensen geven aan dat ze het spannend vinden om te bellen. Dat wordt vaak omschreven als belangst of telefoonangst. Maar waar komt die spanning eigenlijk vandaan?
Veel mensen denken dat belangst betekent dat iemand niet goed kan telefoneren. In de praktijk ligt de oorzaak vaak ergens anders.
Bij xl10 geloven we dat gedrag nooit zomaar ontstaat. Achter gedrag schuilt vrijwel altijd een overtuiging, ervaring of behoefte.
Bij belangst zien we regelmatig:
- de angst om afgewezen te worden;
- de onzekerheid om niet direct het juiste antwoord te hebben;
- de behoefte om controle te houden over een gesprek;
- de angst om iemand lastig te vallen;
- of de spanning om onverwacht te moeten improviseren.
Belangst gaat daarom zelden over de telefoon zelf. Het gaat over de betekenis die iemand geeft aan het telefoongesprek.
Waarom zien we belangst steeds vaker?
Dat belangst steeds vaker voorkomt, blijkt ook uit verschillende onderzoeken.
Onderzoek van Motivaction uit 2018 laat zien dat 38% van de jongeren tussen de 18 en 30 jaar aangeeft bellen spannend te vinden, tegenover 15% van de oudere generatie. Daarnaast stuurt 89% van de jongeren liever een bericht dan dat zij iemand bellen.
Recente onderzoeken laten zelfs zien dat 46% van de jongeren tussen de 16 en 34 jaar last heeft van belangst. Vooral telefoongesprekken met bedrijven, instanties of werkgevers worden als spannend ervaren. Veel jongeren geven aan bang te zijn om iets verkeerd te zeggen of iemand te storen.
Dat is eigenlijk niet zo vreemd. Een appje kun je aanpassen voordat je het verstuurt. Een e-mail kun je nog drie keer nalezen. Tijdens een telefoongesprek moet je direct reageren. Dat vraagt om zelfvertrouwen én communicatieve vaardigheden.
Is belangst een generatieprobleem?
Tijdens onze ontbijtsessie: Gen Z: van verschil naar verbinding kwam dit onderwerp uitgebreid aan bod. Veel leidinggevenden herkennen dat jongere medewerkers liever een bericht sturen dan de telefoon pakken.
Toch zijn wij ervan overtuigd dat belangst niet alleen een generatievraagstuk is.
Jongere generaties groeien op in een wereld waarin digitale communicatie vanzelfsprekend is. Daardoor ontwikkelen zij andere communicatieve gewoonten dan eerdere generaties. Maar uiteindelijk gaat belangst niet over leeftijd.
Het gaat over gedrag, over overtuigingen en ervaringen. Het gaat over de manier waarop iemand naar een situatie kijkt.
Daarom zien wij belangst niet als een probleem van Gen Z, maar als een vraagstuk rondom communicatie, persoonlijk leiderschap en ontwikkeling. Juist daarom besteden we in onze training Leidinggeven aan Generatieverschillen veel aandacht aan het begrijpen van gedrag in plaats van het beoordelen ervan.
Want wanneer je begrijpt waarom iemand iets lastig vindt, kun je iemand écht helpen groeien.
Hoe kun je omgaan met belangst?
Belangst verdwijnt meestal niet vanzelf. Gelukkig kun je jouw zelfvertrouwen aan de telefoon wel ontwikkelen.
Bij xl10 werken we daarbij vanuit drie eenvoudige stappen.
1. Begrijp waar jouw spanning vandaan komt
Vraag jezelf af wat je precies spannend vindt.
Ben je bang om afgewezen te worden? Vind je het lastig om onverwachte vragen te krijgen? Of wil je vooral voorkomen dat je fouten maakt?
Door nieuwsgierig te worden naar je eigen gedrag, ontstaat ruimte om andere keuzes te maken.
2. Richt je aandacht op de ander
Veel spanning ontstaat doordat we vooral bezig zijn met onszelf.
Hoe kom ik over? Wat als ik iets verkeerd zeg? Wat vindt de ander van mij?
Wanneer je de aandacht verlegt naar de ander en oprecht nieuwsgierig wordt naar diens vraag of behoefte, ontstaat er vanzelf meer verbinding. Een goed telefoongesprek draait niet om een perfect verhaal, maar om contact.
3. Oefen bewust met professionele gesprekstechnieken
Zelfvertrouwen groeit door ervaring.
Door te leren hoe je een gesprek opbouwt, actief luistert, de juiste vragen stelt en een gesprek positief afrondt, krijg je steeds meer grip op telefoongesprekken.
Vanuit onze trainingen zien we dat deelnemers vaak al na korte tijd merken dat bellen minder energie kost en juist veel oplevert.
Wat levert bellen je op?
Een telefoongesprek duurt vaak maar een paar minuten. Toch kan het een groot verschil maken.
Wanneer je vaker durft te bellen:
- voorkom je misverstanden;
- bouw je sneller vertrouwen op;
- maak je makkelijker verbinding;
- krijg je sneller antwoord op je vragen;
- voer je efficiëntere gesprekken;
- en ontwikkel je meer zelfvertrouwen in jouw communicatie.
Juist daarom blijft telefoneren een belangrijke vaardigheid, ook in een wereld waarin digitale communicatie steeds meer de norm wordt.
Van belangst naar belkracht
Bij xl10 geloven we dat effectief communiceren begint met verbinding. Niet alleen met de ander, maar ook met jezelf.
Een goed telefoongesprek draait niet om perfecte zinnen of een ingestudeerd script. Het draait om luisteren, nieuwsgierig zijn en de moed hebben om het gesprek aan te gaan.
In onze training Omgaan met Belangst ontwikkel je niet alleen praktische gesprekstechnieken, maar werk je ook aan meer zelfvertrouwen, structuur en rust tijdens telefoongesprekken. Zo ontdek je dat een telefoongesprek niet iets is om tegenop te zien, maar juist een krachtig middel om relaties te versterken en misverstanden te voorkomen.
Samen > maximaal presteren